Sonunda kale yoluna girdik. Tepede olduğu için çıkış noktasından emin olalım diye, ağaçların altına masalarını sandalyelerini atmış muhabbet eden amcalara seslendik. “Amca kaleye bu yol mu çıkıyor” Hiç üşenmeden yerinden kalkıp bir tanesi yanımıza geldi bize yolu tarif etti. Tam teşekkür edecek ayrılacakken elinde bir 10 lirayı göstererek “iki beşliğiniz var mı” dedi. Göksel’den bir tane çıktı “başka bozuk yok” dedi ama ben Cerenin cüzdanını kurcalayınca oradan da bir beşlik çıkartıp bozduk parayı. Amca teşekkür edip yanımızdan ayrılırken arkadaşı seslendi “ayıp değil mi yoldan geçene soruyorsun” O da arkadaşına gururlu bir tavırla “.Al işte. Zorda olanın Allah böyle ayağına getirir” deyip bir beşlik uzattı. Aralarında ki mesele neydi bilmiyoruz ama halleri çok komikti epey güldük. Öbür adam sanki paranın bozulmuş ve parasının verilmesine bozulmuş bir tavırdaydı bozduranda pek mutluydu. Ve gerçekten Allah yardım ediyor sanırım. Çünkü düşününce tepeye çıkan başka yol alternatifi olmadığı halde biz yine de onları görünce doğru yol bu yol mu diye  sorduk.

Kaleye vardığımızda girişte kimse olmadığını gördük. Kaleyi gezmek serbest. Daha sonra Kültür Bakanlığının sitesine baktığımda Türkiye de az gezilen yerlerin bir kısmının teşvik maksadıyla artık ücretsiz olduğunu gördüm. Bunlardan biri de Beçin Kalesi.

Kale basamaklarını çıkarken Göksel ve Ceren bir takım taşlar üzerine yoğunlaşmış hararetli bir incelemeye daldılar. Göksele göre bu beyaz mermerler bu kale zamanına ait olamaz. (Nitekim daha sonradan doğru olduğunu öğrendik) Bir yandan da Ceren’e akıl veriyor. “Bak kızım birkaç yıl içinde tarih derslerin başlıyor. Orada Menteşeğulları beyliğini işleyeceksiniz. O yüzden şimdi iyi oku gördüklerinin ne olduğuna iyi bak yarın bir gün tarih dersinde ben bu bahsedilen yeri görmüştüm onların başkentini gezmiştim yıkık hamamlarını, surlarına dokunmuştum dersin. Hem aklında daha iyi kalır unutmazsında.” Ceren de tamam tamam deyip etraftaki kuşu böceği inceleme peşinde.

Beçin kalesi aslında Bizanslılar tarafından yapılmış. 14. yy. da ise bölgeye Menteşeoğulları Beyliği hakim imiş. O zamanlar da Menteşeoğulları merkezi Milas. Daha sonra hem daha korunaklı, güvenli olduğu için hem de savunması kolay olduğu için Beçin’i Başkent yapmışlar. Beçin kalesi de iyi bir tadilattan geçmiş.

Şu aralar Evliya Çelebinin Seyehatnemesini okuyorum. Gezdiğim gördüğüm yerlerin 500 yıl önce ne şekilde olduğunu benim gibi gezen birinin kaleminden okumak çok keyif veriyor. Evliya çelebiye göre tütün memleketi Beçin ismi Menteşe oğlu Ahmed bey ilim kuvveti ile zaptetti (bey cin) kelimesinden  bozma olarak denilmiş. Menteşe hakimleri bütün suçluları burada hapsederlermiş. Evliya Çelebi aynen şöyle yazmış. “ Kapısının iki tarafında mermer arslanlar, kale içinde bir mescid, yirmi toprak örtülü ev vardır. Dış varoşu çok büyük bir şehir imiş. Şehrin dört tarafı büyük kale imiş."

Kale içinde gezerken yıkık duvarların ardındakilerin neler olabileceğini keşfetmeye çalıştık. Doğrusu bu konuda bize yardımcı olabilecek ne bir kimse ne de aydınlatıcı tabela vardı. Hamam ve sarnıç kalıntılarını aradık. Bir ara yıkık surların arasında sağlam bir baca gördüm. Evliya Çelebi seyahatnamesinde "yirmi toprak örtülü ev vardır” gibi bir ibare kullandığı için o evlerden günümüze  kalanıdır diye gittik baktık. O da ne. Burası bir kalıntı değil bildiğimiz yaşanılan bir ev. Bahçesinde yaşlıca bir teyze birşeyler yapılıyor. Koskaca tarihi kalenin içinde ne evidir kim yaşar burada diye düşündük. Acaba gidip sohbet etsek mi diye düşünürken baktık işi var boşverdik.

Kalenin manzarası müthiş. Zaten demiştim ya bir tepede endamıyla Milası seyrediyor sanki. Gece manzarasını şehrin küçük ışıkları ve gökyüzünün yıldızlarının ahengi kim bilir ne müthiş olur düşünemiyorum bile. Bir tarafta Milas ovası bir tarafta Milas kenti.

Kaleden çıkarken yaklaşık 200 mt. ileride yeni bir yapı görünüyor. Ben “birisi gelip arazisine yeni bir şey dikmiştir” diye düşünürken Göksel “gelmişken gidip bakalım ne kaybederiz” dedi. Bu konularda özellikle tarihi mekanlar söz konusuysa meraklıdır Göksel illa gidip görecek. Baktık tabelalar da İç kale diye orayı gösteriyor yöneldik o tarafa.

Benim yeni bina diye düşündüğüm yer tadilat görmüş 1375 yapımı Ahmet Gazi Medresesi imiş. Kapısı kapalıydı nereden nasıl gireriz diye bakınırken yanımıza iki görevli geldi. Şu an kapalı tadilatı yapan firma ile mahkemelikmiş burası. Ben mırın kırın yaptım “kapısından bir görseydim bir daha buralara gelemem” deyince kapıdan şöyle bir bakmamıza müsaade ettiler. Ama içeride fotoğraf çekmek kesinlikle yasak dediler bizde uyduk bu kurala. Çok güzel tadilat yapılmış orjinaline uygun o medrese odaları, avlusu harikaydı. Duvarda tuğlalar üzerinde siyah boya ile iri rakamlar yazıyordu. Nedir bunlar dedik. “Zaten onlar büyük sorun” dedi görevli orijinal parçaları yerlerine yerleştirmişler. Parçaların üzerine bu rakamları yazmışlar yazmasına da silinmeyecek şekilde yazılmış. Bunları duyunca dondum kaldım. Böyle bir eserde orijinal parçalar üzerinde böyle bir hata nasıl yapılabilir aklım almadı.

Medresenin tam karşısında Orhan cami kalıntıları, biraz ilerisinde Kızıl han ve bir çeşme vardı. Çeşmenin suyunu akar görünce o tarafa doğru yöneldik. Görevliler suyun kaynak suyu olduğunu, içilebileceğini ama biraz sert olduğunu söylediler. Başımızı bile soktuk serinlemek için suyun altına. Tadı gerçekten biraz sertti. Bu çeşme kaç yüzyıldır akıyor acaba dememe kalmadı  en az 600-700 yıldır aktığını okuduk.  Sonrada başladık etraf hakkında sohbet etmeye. Bu arada kalede ki evi sorduk. “O benim annem” dedi görevli. “Orası bizim tapulu arazimiz.” Tabi konu döndü dolaştı bir şekilde kalenin ordaki taşlara geldi.

Kale bir tapınağın üzerine kurulmuş. Bu yüzden kale yapımında da bu taşlardan faydanılmış. Telekom ve PTT binasının arasında kalan dikili bir taş varmış. Yani antik dönemden kalma sütunlar. O sütunlar muhtemelen kalenin çıkarken ana kapının sağında duran bloklar var. Aslında onlar tapınağın orijinal haliymiş. “Beyaz mermerden 6 basamak var görmüşsünüzdür “dedi. Orta çağın sonunda Tapınağın üzerine kaleyi inşa etmişler. Kendi dönemlerinde yani M.Ö.6 ve 3.yy. arasında o tapınağı oradan söküp Milastaki Telekomun yanındaki dikili taş dediğimiz yere yeniden monte etmek taşımak istemişler diye düşünüyor görevli. Muhtemelende ömürleri yetmemiş ve bir başkası gelmiş onu durdurmuş. Görevliye göre tarihimiz hep birbirlerini yok etmekten yıkıp yenisini yapmaktan ibaret. En sonunda Menteşeoğulları egemen olmuş bu topraklara. Göksel hemen Cerenle gülüşmeye başladı. “Ben dedim işte o taşlar o yüzyıla ait değil.”

Mağaralardan oda mezarlarından bahsettik. Dağların içinde mağaralarda mezarlar varmış 5-6 mt. derinliğinde mıcır taşlar atmışlar. “Bugünün en büyük tır kamyonlarıyla belki 10 kamyon mıcır çıkar” dedi. O kadar doldurmuşlar yani.  Oda mezarı deyince tabiki mezar hırsızlarından bahsetmemek olmazdı Ona göre “hazinelerin yok edilmesinde kulaktan kulağa nesilden nesile aktarılmasından kaynaklanıyor. Günümüzde olduğu gibi şimdi nasıl biz falanca ölse cenazesine şu kadar insan katıldı deriz o zamanlarda şu kral öldü cenazesine şu kadar insan katıldı şu kadar zimmet eşyası ile gömüldü gibisinden söylentiler nesilden nesile aktarıldığında ne oluyor?? Cenazeye giden kişi çocuklarına anlatıyor, oda çocuklarına, çocuklar ne yapıyor kulaklarına küpe yapıyorlar ki yarın bir gün sıkıntıya girdiklerinde kaz ve al . Türkiye’deki ya da dünyadaki bütün hazineler hep bu şekilde yok edilmiş.”

Görevli bey örnek olarak çeşmeyi gösterdi bize. Şu çeşmenin altında üstünde bir taraflarında para olduğuna inanan  ve kazmayı düşünenler var. Yok değil.