“Çünkü o beslendi bal özüyle,

            Ve içti cennetin sütünü"

Arılarla ilk tanışmam çocukluğumda oturduğumuz iki katlı evin bahçe duvarına yuva yapmış arılar olsa da, resmi tanışmamız Çanakkale’de yaşadığım döneme denk geliyor. İlk olarak Gelibolunun Değirmendüzü köyünde bir bahçedeki kovanları, sahibiyle birlikte körüklemiş sonrada petek balları tepsiye doldurmuştuk.  Elimde kocaman tepsiyi içi doluluktan ağırlaşmış bir halde yemeklerinin çalınmasından rahatsız olmuş arılardan kaçırmıştım. Kovandan bal alınmasını seyrettim, petekden bir parça alıp tadına baktım. Daha sonrasındaysa iş yerimde sürekli konuşulması sayesinde epeyce bilgi sahibi oldum onlar hakkında. 

Holley BİSHOP un Bal Çalmak isimli kitabını okuduktan sonra arılara olan hayranlığım ve bakış açım biraz daha büyüdü. Hemen gidip birkaç tane kovan sahibi olmak ve yetiştirdiğim arılardan bal çalmak eğilimim güçlendi.

Bizim evde bal her zaman en sevilen kahvaltılıkların başında gelmiştir. Sofranın kral tacını ona veriyoruz. Ama şimdilerde ağzıma bir kaşık bal çaldığımda eskinin on katı haz alıyorum. Yüzlerce bal arısı yarım kilo bal üretmek kat ettiklerin binlerce kilometrenin büyüsünü hissediyorum. Bir damla bal örtüye düştüğünde içim cız ediyor.

Onların niyeti stokların kıt olduğu kış ayları için yiyecek saklamaktır. Nektar bol olduğu zaman, bir koloninin sakinleri toplam 188945 kilometre yol uçacak ve her arının hayatı boyunca kasaya toplamda sadece bir çay kaşığının onikide biri kadar katkıda bulunacağı yarım kilo bal üretmek için iki milyondan fazla çiçekten öz toplayacak.

Holley Bishop kendi arılarına sahip olduktan birkaç yıl sonra bu mucizevi yaratıklar hakkında arılara ve bala övgü niteliğinde bir kitap yazmaya karar verir. Bunun içinde kendi gibi değil bu işi tam profosyonelce yapan Donald Smiley’in rehberliğine danışır. 

Donald Smiley ve çiftliğini tam 3 yıl boyunca ziyaret eder  ve onun kovanlarına bakışını, ilgilenişini, yaptıklarını, bal çalmasını, bakış açısını yakalar. Smileyin ilk tanıştığı yıl 600 kovanı varken 3 yılın sonunda binden fazla kovanı vardır.

“Bir bal ne kadar koyu ise aroması o kadar güçlü olur”

‘Smiley işaret parmağıyla bal peteğinden biraz kırmızı kazıyor ve parmağını örtüsünün altından güçlü çiçek patlamasını diline götürerek ağzına kaldırıyor. Aromayı bir şarap tadıcısı gibi düşünüyor, biraz kara titi, belki biraz yonca ve hanımeli, oldukça fazla çoban püskülü tadı alıyor. Sonra boğazın gerisinde bir acılık hissediyor. İşte bu ‘akışın sonu’ çoban püskülü”

"Arılar iki çiçeğin aşkını mümkün kılan çöpçatanlardır."

Öyle şeyler öğrendim ki büyülendim. Bugün soframızda tükettiğimiz yiyeceklerin 2/3 ünü arılara borçlu olduğumuzu biliyormuydunuz. Hepimiz kovanda ki sistemi, kraliçe arıyı, işci arıları, erkek arıları, ne kadar mucizevi çalışmaları olduğunu, matematiksel harikalıklarını az buçuk duymuşuzdur. Ama ben şahsen bir arının çiçeklerin tozlaşması adına bir seferd sadece tek bir çiçek çeşidine konduğunu bilmiyordum. Eğer konduğu ilk çiçek ayçiçek ise ondan uçtuğunda asla başka bir çeşit çiçeğe konmuyor. Yine gidip ayçiçek buluyor. Bu mükemmel bir şey. Bir ayçiçeği tarlasında arılarla döllenme olduğu vakit tam 5 kat daha fazla ürün alındığı kesinlenmiştir.

Aslında Holley BİSHOP kitabında balın/arıların biyografisini yazmış. Ben Donald SMİLEY ile birlikte yaşadıkları bu arada gözlemlediklerini beklerken buna beklediğimden az değinmiş. Daha ziyade yapmış olduğu araştırmalar neticesinde balın geçmişten günümüze ilerleyişini anlatmış. İlk arıcılık, insanların besin olarak ilk kullanışları, ilk kovanlar özellikle de Milattan önceki dönem. Bazı yerleri sıkıcı gelsede oldukça ilgimi çeken yerler vardı. Mesela Balın koruma ve çürümeyi önleme özelliği meğer  yüzlerce yıl önce keşfedilmiş ve uygulanmış. Buzdolabı olmayan dönemlerde Romalılar Kızılderililer ve Çinliler kaliteli parçalarını bal havuzlarına koyup bir diğer yıla kadar bozulmadan saklamışlar.

"Hymettus’tan bir kraliçe, sonradan ona, istediği her şeyi vermeye söz verecek kadar hediyeden memnun olan Jüpitere, bir hediye olarak kovandan biraz taze balla Olympus’a uçtu. Kendilerinden ballarını çalan insanları öldürmeleri için, arılara iğneler verebilirse çok minnettar olabcağını söyledi. Jüpiter, insanoğlunu sevdiği için, bu istekten oldukça hoşnutsuz oldu; ancak o sözünü vermişti, bu yüzden onların iğneleri olması gerektiğini söyledi. Ancak, onlara verdiği iğneler, öyle bir türdendi ki, arı insanı soktuğunda iğne yaranın içinde kalacak ve arı ölecekti. EZOP MASALLARI"